Het arbeidsproces op de Karpervijver midden jaren dertig

Uit de brochure Koninklijke zilverfabriek Gerritsen en VanKempen (1934), de volgende reeks foto’s. De foto’s staan in volgorde van de brochure en hebben (grotendeels) dezelfde beschrijving als ze daar hebben.

De foto’s zijn gemaakt door Willem van der Poll,1895-1970.

• Kantoorpand 1932
• Groepsfoto van al het personeel

De firma Gerritsen & VanKempen te Zeist afficheerde zich als ‘Het grootste bedrijf voor de vervaardiging van echt zilveren voorwerpen inNederland’. De bovenste foto is het nieuwe kantoorgebouw (1932) aan de Karpervijver en daaronder het toenmalige personeel.

Bij een rondgang door ons bedrijf

Nadat het zilver tot staven is omgesmolten, wordt het met behulp van walsen tot plaat of draad van verschillende dikten uitgewalst, al naar de aard van de voorwerpen, die er uit vervaardigd zullen worden.

• Smelten
• Plaatwals
• Draadwals

Uit deze platen worden door excenterpersen de vereiste modellen uitgekapt, waarna deze door middel van frictiepersen, trekpersen of valhamers tot lepels, vorken, theepotten, presenteerbladen enzovoorts worden vervormd.

• Uitkappen
• Persen
• Stampen

De stalen stempels en uitkappers, welke daarvoor nodig zijn, worden alle in het eigen bedrijf vervaardigd. De voorbewerking van het staal, welke bestaat uit schaven, draaien, frezen en slijpen, geschiedt in de eigen gereedschapsmakerij, terwijl daarna de staalgraveurs de gravure in het staal aanbrengen. Bij de vervaardiging van medaillestempels wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde reduceermachines.

• Schaven
• Draaien
• Staalgraveren
• Reduceermachine

De geperste voorwerpen zijn nog onafgewerkt en moeten nog een hele reeks bewerkingen ondergaan, voordat zij als gereed product de fabriek verlaten. Ronde en ovale voorwerpen, zoals bijvoorbeeld sportbekers, servetbanden en kinderbekers, worden niet geperst maar geforceerd. Na het persen wordt het overtollige zilver weggezaagd of weggekapt, waarna de zilversmeden door verschillende handbewerkingen als vijlen, zagen, hameren, ciseleren en solderen de voorwerpen verder bewerken.

• Forceren
• Handvijlen
• Hameren

Het gewenste gladde oppervlak wordt dan verkregen door het machinale slijpen en het handslijpen, terwijl tenslotte de hoge glans aan het zilver wordt verleend door het uit de hand te bruineren.

• Machineslijpen
• Handslijpen
• Bruineren

Dat bij de verwerking van een kostbaar metaal als echt zilver de controle op het materiaal en de controle op de afwerking van de vervaardigde voorwerpen zeer streng is, zal duidelijk zijn.Deze controle geschiedt door speciaal daarvoor opgeleid personeel op twee bedrijfskantoren.

Na de controle worden de zilverenv oorwerpen voorzien van de keurmerken, meestertekens en het jaarteken.

• Controlekantoor
• Controle zilverwerk
• Controleur
• Het inslaan van het meesterteken

De volgende foto’s geven eenbeeld welke hoge eisen aan een modern ingerichte zilverfabriek worden gesteld.

• Slijperij
• Schuurinrichting
• Machinehal
• De grote werkzaal
• Administratiekantoor Gerritsen en Van Kempen circa 1934
• Toonkamer te Zeist